Արարատը` Հայրենադարձութեան Լեռը

 

Արարատի խորհրդանշական եւ քարեղէն էութեան կողքին կայ այլ էութիւն մը, որուն գաղտնիքը միայն Արարատի հայ լեռնագնացները գիտեն:

«Դժուա՞ր է Արարատ բարձրանալը» հարցումս չ՛ակնարկեր անոր վիթխարի իրանին միայն, այլեւ Արարատի կալանաւորուած ըլլալու իրականութեան:

Քանի մը տարի առաջ Արարատ բարձրանալու գրաւականը մեծ պատրաստութիւն կը պահանջէր, այսինքն թշնամին շղթայած ըլլալով Արարատը, շղթայած էր նաեւ Արարատի արդարացի զաւակներուն` գագաթին «տիրանալու» առիթը, իսկ Արարատի գագաթը հասնելու արկածախնդրութիւնը կ՛ըլլար գրեթէ գաղտագողի եւ զգոյշ, եւ քանի որ տակաւին այսքան տարածուած չէր Դիմատետրը, անոնք կը մնային նեղ շրջանակի մէջ: Ներկայիս հայերուս համար աւելի դիւրացած է ֆիզիքապէս ներկայ ըլլալ` արդէն իսկ մեր հոգիներուն մէջ բոյն դրած սուրբ լերան գագաթին վրայ: Արարատ բարձրանալը մէկ բան կը պահանջէ` հայու կամք. հայուն կամքը մէկ բան կը պահանջէ` հայկական դաստիարակութիւն. իսկ հայկական դաստիարակութեամբ սնած ոեւէ անձ անկարելի է, որ ծունկի գայ դարաւոր պատմութիւն ունեցող այս յամառ լերան շուրջ կանգնեցուած արգելքներուն առջեւ:

Քրիստին Արզումանեան. «Արարատը զիս տարաւ արմատներուս քով, յեշեցուց, թէ ես ո՛վ եմ»

«Դանդաղ կ՛ընթանային քայլերս: Տակաւին ունէի 300 մեթր, բայց յոգնութեան ու ճնշումին ազդեցութեան տակ սկսած էի զառանցել: Անկարելի էր շարունակել: Մէյ մը ետեւ նայեցայ` խումբիս անդամներուն, մէյ մը Արարատի գագաթին եւ յանկարծ ամէն ինչ աչքիս առջեւէն երազի պէս անցաւ»:

«Առաջին օրը դիւրութեամբ հասած էինք 3100 մեթր ու գիշերած հոն, երկրորդ օրը 4200 մեթր հասանք եւ արդէն բնութիւնը մեր առջեւ դրած էր ահաւոր դժուարութիւններ: Թէեւ մեր խումբը քիչ էր թիւով, սակայն իրարմէ բաժնուած ըլլալուն պատճառով ես ստիպուեցայ 6 ժամ առանձին մնալ, անօթի եւ ծարաւ, որովհետեւ ուղեցոյցս իմ առարկաներս իրեն հետ տարած էր: Շատ սարսափելի վայրկեաններ ապրեցայ Արարատի քարերուն մէջ: Այդ ժամանակ թռչուն մը եկաւ եւ ամբողջ ընթացքին քովս կեցաւ` պահապան հրեշտակի պէս, եւ ես սկսայ մտածել անցեալիս մասին, տեսայ մեծ մայրս եւ անոր ժպիտը, տեսայ հայրս, հեծիքը եւ աչքիս առջեւ տողանցեցին ՀՄԸՄ-ի սկաուտները: Ես այս շունչով մեծցած եմ, եւ այս էր, որ ինծի ուժ տուաւ ու կարողացայ տոկալ: Սկսայ աղօթել»:

«(…) Յանկարծ Աստուածային ուժ մը մտաւ մէջս, եւ արցունքը աչքերուս` սկսայ վազել դէպի գագաթ եւ երեսուն վայրկեանէն արդէն հասած էի կատարը», «Ազդակ»-ին պատմեց Քրիստին Արզումանեան, որ, փաստօրէն, իր կանացի գիծերուն ետին կը պահէ 5165 մեթր բարձրանալու ուժը, զոր ժառանգած է ՀՄԸՄ-ական մարզիկ եղած ու հեծելարշաւի ախոյեանութեան տիրացած իր հօրմէն` Գաբրիէլ Արզումանեանէն: Քրիստինին համար հարազատ «ճամբորդութիւն» մըն է լեռնագնացութիւնը, որովհետեւ այդ կը կատարէ տասնամեակէ մը ի վեր. 2004-ին ան բարձրացած է Լիբանանի Քըրնըթլ Սաուտա գագաթը, ինչպէս նաեւ Քորէա աշխատած տարիներուն տուեալ քաղաքի զանազան լեռները:

«Լեռը սրբութիւն է ինծի համար, մանաւանդ որ շատ կը սիրեմ բնութիւնը եւ բնապահպանման բազմաթիւ աշխատանքներ կը տանիմ», յայտնեց 2009 թուականին Լիբանանի բանակին կազմակերպած «Րէտ տէ սետր» 18 քմ. երկարութեամբ ձիւնարշաւին երկրորդ դիրքը գրաւած Քրիստինը: Թերեւս այն ատեն ան չէր գիտեր, որ այս պիտի ըլլար Արարատ բարձրանալու նախապայմանը, այլ խօսքով. «Այս մրցումին ընթացքին ծանօթացան ինծի եւ աւելի ուշ կապ հաստատեցին հետս եւ սեղանին վրայ դրին Արարատ բարձրանալու առաջարկը»:

Քրիստին բացատրեց, որ թրքական կողմէն դժուարութիւններ չունեցաւ` նշելով, որ թուրքերը  արգիլած են հայկական դրօշակով նկարուիլ ու համացանցով տարածել այն, որ Արարատը հայերուն կը պատկանի` աւելցնելով, որ «Մերը մարզական բնոյթ ունէր, քան հայկական»:

Մարզիկը ընդգծեց, որ իւրաքանչիւր լեռ ունի իր խորհուրդը, Արարատն ալ իրը: «4-րդ օրը առաւօտեան ժամը 3:00-ին ճամբայ ելլանք դէպի գագաթ: Յոգնութիւնը անբացատրելի էր, սակայն քիւրտ ուղեցոյցը քաջալերեց ըսելով. «Ազիզ, հողին տէրերը չեն յոգնիր»: Բայց բարձրանալէն ետք վերադառնալն ալ անհրաժեշտ էր: Մեր ոտքերուն ունէինք ձիւնի յատուկ գամերով կօշիկներ, եւ ես վերջին քանի մը մեթրը անոնք հագած կռնակիս վրայ սահելով իջայ, բան մը, որ շատ վտանգաւոր էր»:

Խօսելով Արարատ բարձրանալու արկածախնդրութեան մասին` Քրիստին դիտել տուաւ, որ այս փորձառութիւնը առիթ տուաւ իրեն վերականգնելու իր կամքը եւ հայասիրութիւնը:

«Իւրաքանչիւր անձ պէտք է առողջ պահէ ինքզինք` առողջապահական ճաշերով սնանի եւ մարզանքներու հետեւի: ՊԷտք է աշխատանք տանիլ նաեւ մեր հոգիներուն վրայ: Մենք ամէն օր Արարատներ ունինք մագլցելիք, երանի նախ այդ ուղղութեամբ աշխատինք, ազգին եւ գաղութին համար նուաճենք մեր դիմաց դրուած Արարատները», եզրափակեց յուլիս 18-ին Արարատի գագաթը հասած Քրիստինը:

Ռոպերթ Գարաօղլանեան. «Արարատը հայրենադարձութիւն մըն է»

«Ասիկա հայրենադարձութեան ձեւ մըն էր ինծի համար: Երգերուն մէջ լսածներս ուզեցի իրականացնել եւ արմատներուս մօտ զգալ: Թէեւ Հայաստանի մէջ ալ կը զգամ այդ մէկը, բայց պէտք ունէի վերանորոգելու հայրենասիրութիւնս», «Ազդակ»-ին ըսաւ յուլիս 18-ին գագաթ հասած Ռոպերթ Գարաօղլանեանը:

Տարիներ շարունակ Արարատը եղած է հոգեկան հայրենադարձութեան եւ հայրենասիրութեան բնօրրան, որուն գովքը հիւսած են բազմաթիւ գրագէտներ: Արդարեւ Պէյրութ ծնած եւ Փարիզ ուսանած Ռոպերթ Գարաօղլանեան շեշտը կը դնէ հայրենի հողէն հեռու ըլլալով հանդերձ հայկական արմատներու մօտ զգալու կարեւորութեան վրայ` նշելով թէ ինչպէս հայկական լեռները զինք տարած են Արարատին գիրկը:

«Շատ կը սիրեմ բնութիւնը եւ նախասիրութիւններէս մէկն է որսորդութիւնը: Անցեալ ամառ, երբ Հայաստան կը գտնուէի  ինքզինքս բնութեան գիրկը նետեցի ու սկսայ բարձրանալ Արագած լեռը: Հոն էր, երբ ուղեցոյցս քաջալերեց զիս` բարձրանալու նաեւ Արարատի գագաթը` ըսելով, որ եթէ կրնամ հասնիլ մօտաւոր 4000 մ, ուրեմն կրնամ հասնիլ նաեւ քանի մը մեթր եւս»:

Ռոպերթ բացատրեց, թէ ոեւէ անհատ պէտք է ֆիզիքապէս պատրաստուի եւ պէտք եղած մարզանքները կատարելով զինէ մարմինը` տոկալու համար լեռ բարձրանալու ուղիին վրայ առկայ դժուարութիւններուն: «Լեռնագնացութեան ժամկէտէն քանի մը ամիսներ առաջ արդէն սկսած էի մարզուիլ` դիմանալու համար թթուածինին պակասին»: Ռոպերթ նաեւ բացատրեց, որ այդ ալ անբաւարար էր, եւ Արարատ բարձրանալը կը կատարուի հանգրուաններով: «Առաջին հանգրուանին կը բարձրանանք առաջին բանակավայրը եւ հոն կը գիշերենք: Ապա կը բարձրանանք երկրորդ բանակավայր ու մօտաւոր կէս ժամ մնալէ ետք կը վերադառնանք առաջին բանակավայր: Ասոր նպատակը մարմինդ ճնշումին վարժ դարձնեն: Յետոյ կը շարունակենք բարձրանալ երկրորդ բանակավայր ու կը գիշերենք հոն, որմէ ետք կ՛ուղղուինք դէպի վերջին հանգրուան` ձիւնածածկ գագաթ»:

Ըստ Ռոպերթին, թրքական կողմը որեւէ նեղութիւն չէ տուած լեռնագնացութեան ընթացքին, սակայն աւելի ուշ իր քիւրտ ուղեցոյցին կողմէն գիտցած է, թէ թրքական գործակալներ իրեն կը հետեւին Դիմատետրին վրայ զետեղած Արարատի վերաբերեալ նկարներուն համար, ուր ան կ՛երեւի Եռագոյն դրօշը ծածանած: «Ուշադիր եմ այս գծով», ըսաւ ան:

«Արարատի գագաթը հասնելէ ետք դաշտ վերադառնալը շատ դժուար էր. չուզեցի իջնել հոնկէ, բայց անխուսափելի էր, մանաւանդ որ օդի պակասը սկսած էր ճնշել, եւ ես հազիւ կրնայի աչքերս բանալ: Ընդհանրապէս աչքերս գոց էին, երբեմն կը բանայի ուղեցոյցս տեսնելու համար միայն»:

Հայ թիմ (խումբ). «Ելլեմ սարին գագաթին, թքնեմ թուրքին ճակատին»

«Օտար լեռնագնացներ կ՛երթան Արարատ լեռը մագլցելու, բայց հայը կ՛երթայ Արարատի գագաթը հասնելու», ըսաւ «Հայ թիմ»-ի անդամ Պետիկ Գասպարեան: ՀՄԸՄ Պուրճ Համուտի մասնաճիւղին մէջ հասակ առած Պետիկը կը սիրէ արկածախնդրական կեանքը եւ անոր համար կը հետեւի նման խումբերու աշխատանքներուն, ինչպէս Հայկազեան համալսարանի «էքսթրիմ» ակումբին:

«Երբ երկու տարի առաջ ՀՄԸՄ-ի համահայկական բանակումի մասնակցելու համար Բիւրական գացած էինք, ամէն առտու Արարատը կը ժպտէր մեզի, իսկ մենք ցաւ ի սիրտ կը նայէինք իրեն`  հարց տալով, որ ե՞րբ պիտի հասնինք իր սրբազան լերան կատարին: Միշտ կ՛երգէինք «պիտի գնանք վաղ թէ ուշ» ու այդ հոգեկան տագնապով կ՛ապրէինք մինչեւ, որ ինը ամիս առաջ երազը ի գործ դրուեցաւ:», ըսաւ ՀՄԸՄ-ական սկաուտ եւ ՀՄԸՄ-ի ֆութպոլի մարզիկ Ժաք Պէրպէրեան:

Խումբին միացած էր նաեւ Էլիզապէթ Գասպարեանը, որ չորս տարիէ ի վեր լեռ կը մագլցի եւ մաս կը կազմէ «Պորն դու հայք» մարզական խումբին, ինչպէս նաեւ Թալին Թռթռեանը, Սարին Ճղըլեանը, Խալըտ Ապուտտահին եւ բժիշկ Օմար Պալլուզը:

«Հոգեպէս միշտ պատրաստ եղած ենք Արարատը նուաճելու, միայն ֆիզիքական պատրաստութիւններ պէտք էր կատարէինք», ըսաւ Էլիզապէթ: «Արարատ բարձրանալը մեր մանկութեան երազն է: Հայրս միշտ ուզած է, որ մեր ընտանիքէն գէթ մէկ անդամ բարձրանայ Արարատ, նկատի ունենալով որ յաճախ  Խաչատուր Աբովեանի երգը կ՛երգէի եւ ինծի դառնալով կ՛ըսէր, որ ուրեմն դո՛ւն պիտի բարձրանաս Արարատ: Արդէն տարիէ մը ի վեր ես եւ Թալինը կը մարզուէինք եւ հարկ եղած գոյքերը կը հաւաքէինք մեր վաստակած համեստ աշխատավարձով»:

Պետիկը փոխանցեց, որ «Հայ թիմ» խումբը սկսած է 10 հոգիէ բաղկացած անդամներով, ապա թիւը հասած է 7-ի: Խումբը ունէր իր անունը` «Հայ թիմ», թէեւ ապագային Արարատի այլ լեռնագնացներ զիրենք «Քրէյզի թիմ» (խենթ խումբ) կոչած են, ան ունէր յատուկ նշանակ մը:

Ան բացատրեց նախապատրաստական աշխատանքին ընթացքը. «Անկարելի է մէկ օրէն միւսը Արարատ բարձրանալ: Պէտք է անհրաժեշտ իրերը ապահովես, ուտելիքդ, վրանդ, լեռնագնացութեան յատուկ հագուստներդ: Հոն տուրք պիտի վճարես ձիու ու չորիի, եւ այս բոլորը ծրագրում կը պահանջեն: Ի միջի այլոց ըսեմ, որ սկզբունքով Թուրքիոյ կառավարութենէն պէտք է արտօնագիր ձեռք բերել, ինչ որ դիւրին է օտարներուն համար, ոչ հայերուն, բայց մեր վճռակամութիւնը շրջանցեց այդ»:

Արարատ բարձրանալու համար գոյութիւն ունին բազմաթիւ ընկերութիւններ: Էլիզապէթ խօսեցաւ այն մասին, որ օտարներ խմբային նախաձեռնութիւն չեն կատարեր Արարատը մագլցելու համար: «Եթէ խումբին անդամները զիրար չճանչնան, շատ մեծ հաւանականութիւն կայ, որ ճամբուն ընթացքին անհամաձայնութիւններ տեղի ունենան եւ չհասնին գագաթ: Մեր պարագան այդպէս չէր: Մենք արդէն իսկ մէկ ընտանիք էինք եւ ՀՄԸՄ-ի մէջ սորված էինք խմբային աշխատանքի ոգին: Այդ մէկը մեծապէս օգնեց մեզի յաղթահարելու ֆիզիքական բոլոր դժուարութիւն: Առաքելութեան ընթացքին մենք կ՛երգէինք, կը պարէինք եւ բոլորը զարմացած մեզի կը նայէին, մինչեւ որ մեզ «Քրէյզի թիմ» (խենթ խումբ) կոչեցին: Երգեցինք հայերէն ազգային երգեր: Եթէ մենք չերգէինք մեր քիւրտ ուղեցոյցը կը սկսէր երգելու, եւ մենք կը շարունակէինք այդ երգին հայերէն տարբերակը:

«Սկիզբի շրջանին ոչ ոքի յայտնեցինք մեր այս ծրագիրը` վախնալով, որ պիտի չհասկնան մեզի, բայց հետագային, երբ տեսան, որ լուրջ աշխատանք կը տանինք, բոլորն ալ քաջալերեցին մեզ», յստակացուց Ժաքը եւ ըսաւ, «Երանի կարենայինք Արարատ բարձրանալ առանց ստիպուած ըլլալու Թուրքիայէն անցնելու»:

«Նախքան մեկնիլը մեծ հաւաքոյթ մը սարքեցինք մեր ընկերներուն հետ, առինք իւրաքանչիւրին զօրակցութիւնը եւ ուխտեցինք, որ անպայման գագաթ պիտի հասնինք», ըսին անոնք:

Խօսելով ճամբուն վրայ ծագած դժուարութիւններուն մասին` Պետիկ ըսաւ. «Մինչեւ, որ Արարատը չցաւցնէ քեզ իր գագաթը  ցոյց չի տար: Իւրաքանչիւր հանգրուան մէկ ձեւով կը դիմաւորէ քեզի»: Ժաքը շարունակեց` ըսելով.  «Արարատ լերան վրայ տարուան չորս եղանակները տեսայ ես: Կանաչապատ գարունը, կիզիչ ամառը, ժայռոտ վայրերը, զորս աշուն համարեցի եւ վերջապէս ձիւնածածկ գագաթը` ձմեռը»:

Էլիզապէթ ըսաւ, որ «օտարներ կը վկայեն, որ Արարատը շատ աւելի դժուար է բարձրանալ, քան այլ լեռներ, ոչ միայն իր բարձրութեան համար, այլ իր օդի վատ պայմաններուն համար: Մենք, սակայն, խենթեր էինք, ոչ մէկ բան կը կասեցնէր մեզ: Մեր ուղեցոյցը վստահած էր մեզի, եւ երբ այդ փոթորիկին փոխանակ վրաններու տակ ապաստանելու մենք լեռ կը բարձրանայինք, բոլորը ապշած մեզի կը նայէին: Շատ վտանգաւոր էր, կրնար յանկարծ ժայռ մը գլխուդ իյնալ, քանի որ Արարատի վրայ ժամական 77 քմ հովը կրնար ընել այդ մէկը:»

«Երկրորդ բանակավայրն էինք, երբ ձիւնեց, եւ մեզի ըսուեցաւ, որ հաւանաբար չկարենանք շարունակել: Բարեբախտաբար երկինքը պայծառացաւ, ու մենք աստղազարդ գիշերով 7 հոգիով, լոյսերով մէկ գիծի վրայ սկսանք բարձրանալ դէպի գագաթ»:

«Ուղեղիդ վրայ ճնշումին բանեցուցած ազդեցութիւնը մէկ կողմէն, ժամական 77 քմ հովը միւս կողմէն, մեզի գրեթէ չարտօնեցին կատարել այն բոլոր ուխտերը, զորս պէտք էր ընէինք: Բոլորս միայն ապշահար մեր շուրջը կը դիտէինք: Փորձեցինք շատ արագօրէն մեզի հետ առած Եռագոյնով, ՀՅԴ-ի եւ ՀՄԸՄ-ի դրօշակներով նկարուիլ: Դժբախտաբար չկրցանք խմբային նկար մը ունենալ գագաթին», ըսաւ Պետիկը:

Պետիկը յետոյ նկարագրեց Արարատի թաքուն գեղեցկութեան ամէնէն գրաւիչ տեսարանը, որ միայն առաւօտեան ժամը 7:00-ի Արարատին գագաթը գտնուող հայը կրնայ տեսնել: «Արեւուն ճառագայթները կ՛ողողեն Արարատի գագաթը, սակայն Արարատի շուքը կ՛արտացոլայ ետեւ ինկած ներկայ Հայաստանի, Արեւմտահայաստանի եւ Իրանի հողերուն վրայ` ուրուագծելով Աստուծոյ կատարելագործած միակ ամէնէն գեղեցիկ բնական պատկերը»:

Ժաքը ըսաւ. «Այնքան հարազատ եւ սուրբ հող է Արարատի հողը, որ կը մտածես արդեօք բոպի՞կ քալեմ, թէ զգուշ կոխեմ հողին վրայ: Անկարելի է չսիրել հողը: Մենք սիրեցինք հողը, հողն ալ մեզ, եւ ատոր համար արտօնեց, որ հասնինք գագաթը, թէեւ մեզմէ առաջ եւ մեզմէ ետք լեռնագնացներուն մեծամասնութիւնը չհասան գագաթ: Թէ՛ ուրախ էինք, եւ թէ ոխակալ, որ ինչո՛ւ թշնամին պիտի գրաւէ մեր իրաւունքը, եւ աւելի՛ն, շահագործէ զայն: Արարատ լեռը Թուրքիոյ համար տնտեսական շատ մեծ եկամուտ մըն է»:

Էլիզապէթին համար շատ յուզիչ էր այս առաքելութիւնը, ան տակաւին Արարատի ազդեցութեամբ կ՛ապրի: «Չեմ գիտեր ինչպէս հասայ Արարատ, բայց գիտեմ, որ հասնելէ ետք բարձրաձայն լացի, այնքան մը որ կարծես ամբողջ Հայաստանը լսեց ձայնս: Չեմ յիշեր ամէն բան, բայց գիտեմ, որ Աստուծմէ խնդրեցի, որ օգնէ մեզի, որպէսզի կարենանք վերջապէս Արարատը ազատագրել: Ամէն պարագայի, Աստուած պատժած է թուրքերը, եւ անոնք չեն կրնար Արարատը տեսնել իրենց բնակավայրերէն»:

«Արարատէն պայուսակով քար բերի հետս եւ բաժնեցի բոլորին»: Էլիզապէթը հատ մըն ալ «Ազդակ» բերած էր: Աւելցուց, որ Արարատի գագաթ բարձրանալու ընթացքը ինքնին յուզիչ էր` «Հայ քաջեր» երգերով, արտասանութիւններով, օտարներուն բացատրելով լիբանանահայ ըլլալու իրականութիւնը եւ առաքելութեան նպատակը: Յաճախ կ՛երգէին, պարզապէս, որպէսզի այլ հայ լեռնագնացներու հանդիպէին, եւ այդպէս ալ եղած էր:

«Լեռնագնացութեան ամբողջ ընթացքին Պետիկը կ՛երգէր «Արարատը մերն է, հիմա թուրքին ձեռքն է…». չէի արտօներ, որ շարունակէ մինչեւ գագաթ հասնինք, միայն այն ժամանակ ան պիտի ըսէր` «ելլեմ սարին գագաթին, թքնեմ թուրքին ճակատին»:

Ժաքը յայտնեց, որ Արարատ մագլցելու ամբողջ ընթացքին բնաւ չէ զգացած, որ Թուրքիոյ կողմէ բռնագրաւուած եւ անոր ձեռքը եղող վայրի մէջ կը գտնուի, այլ` Հայաստան: Լեռնագնացութեան ժամանակ մթնոլորտը եւ լեռնագնացներուն հոգիները կարծես անջատած էին զիրենք դառն իրականութենէն: «Քիւրտեր մեզի մօտեցան եւ հարցուցին, որ ե՛րբ պիտի երթանք եւ վերատիրանանք մեր հողերուն: Անոնք շատ լաւ գիտեն, որ այդ հողերը մերն են: Նոյնիսկ թուրքը գիտէ այդ, թէեւ աղաւաղուած պատմութեամբ»:

Խումբը չորս օր ետք` օգոստոս 8-ին հասաւ գագաթ, իսկ 16 ժամ ետք, առանց դադարի վերադարձաւ դաշտ, ուր Պետիկն ու Սարինը ոտաբոպիկ վազած ու գլտորած են Արարատեան դաշտին փուշերուն մէջ:

Պետիկ ըսաւ. «Օտարը տեսաւ, թէ մենք ինչպէս կը մագլցինք Արարատ` շրջանցելով բոլոր դժուարութիւնները: Մեր ոտքերէն առաջ մեր կամքն էր բարձրացողը»:

Ժաքը աւելցուց. «Եթէ իրաւունքդ չպաշտպանես կը կորսուի: Մենք դատ ունեցող ազգ ենք եւ պիտի հետապնդենք մեր դատը այնքան ատեն որ Արարատը կանգուն է: Կոչ կ՛ուղղեմ բոլորին անպայման անգամ մը բարձրանալու Արարատ: Արարատի գագաթին կանգնելէ առաջ ուրիշ մէկն էի, իսկ հիմա դարձած եմ նոր անձ մը: Բոլորս ալ պէտք ունինք վերանորոգման:»

«Արարատեան դաշտին վրայ վազած ու գլտորած ատեն յանկարծ հեռուէն անունս լսեցի, մէկը Պետիկ կը պոռար, յանկարծ նայեցայ, որ ՀամաՀՄԸՄ-ական բանակումին ծանօթացած Ֆրանսայի ՀՄԸՄ-ի մասնաճիւղէն եղբայր մըն էր: Հրաշալի բան մըն էր», ըսաւ Պետիկը:

Իսկապէս միայն Արարատեան փէշերուն  Լիբանանէն եւ Ֆրանսայէն եկած հայեր պատահաբար կրնան իրարու հանդիպիլ: Թող Արարատը ըլլայ մեր բոլորին հանդիպման վայրը, մէկդի նետելով մեր բոլոր տարակարծութիւնները եւ հաւաքուելով միասնական նպատակի մը շուրջ: Եթէ այս տղոց համար երազով սկսած էր Արարատ լեռ բարձրանալը, ապա անոնք լիուլի իրագործեցին զայն` փաստելով բոլոր անոնց, որոնք կը կարծեն երազ է Արեւմտահայաստանին ազատագրումը, թէ բոլոր երազները ցնորքներ չեն: Վստահաբար  տակաւին «խենթեր» գոյութիւն ունին, հայկական դաստիարակութեան ենթահողի վրայ սնած «խենթեր»:

Այսօր Արարատ, իսկ վաղը…

հարցազրոյցը վարեց Արազ Գոճայեան

 

*Յօդուածը լոյս տեսած է Ազդակի մէջ Օգոստոս 24, 2012-ին

Advertisements

Թողնել պատասխան

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Փոխել )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Փոխել )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Փոխել )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Փոխել )

Connecting to %s